Rzut domu przydaje się częściej, niż się wydaje: do wyceny kuchni na wymiar, przed rozbudową, żeby sprawdzić, czy narożnik zmieści się w salonie, albo żeby pokazać dom wykonawcy, zanim do ciebie przyjedzie. Problemem rzadko jest program. Problemem są pomiary. Ładny rzut, który myli się o 30 cm, zabiera więcej czasu, niż oszczędza.
Ten poradnik idzie w kolejności, która chroni przed błędami: najpierw mierzysz, potem kładziesz podkład w skali, rysujesz bryłę z zewnątrz, dopiero później wnętrze, a na końcu sprawdzasz. Przykłady pokazują Architektor, darmowy i bez instalacji, ale sposób mierzenia sprawdzi się w każdym programie.
Co przygotować przed startem
- Taśmę mierniczą 5 m i, jeśli masz, dalmierz laserowy. Laser jest szybszy przy długich odcinkach, taśma pewniejsza przy grubości ścian i ościeżach.
- Kartkę i ołówek na odręczny szkic. Nie musi być ładny: służy do zapisywania wymiarów we właściwym miejscu.
- Dokumenty, które już masz: stary projekt budowlany, rysunki z pozwolenia na budowę, mapę ewidencyjną z wypisem z rejestru gruntów, protokół geodety z wznowienia znaków granicznych. Nawet stare dają punkty odniesienia.
- Godzinę lub dwie na parter typowego domu, razem z pomiarami.
Zmierz dom
Zacznij od szkicu każdej kondygnacji, pomieszczenie po pomieszczeniu, z drzwiami i oknami. Potem mierz w tej kolejności:
- Długości wewnętrzne każdego pomieszczenia, od ściany do ściany, przy podłodze albo tuż nad listwą przypodłogową.
- Grubość ścian, w ościeżu drzwi albo okna. To jedyne miejsce, gdzie odczytasz ją wprost.
- Długości elewacji z zewnątrz, od narożnika do narożnika.
- Otwory: szerokość, odległość od narożnika pomieszczenia, a przy oknach wysokość parapetu (od podłogi do dołu okna).
- Przekątne większych pomieszczeń. Jeśli w prostokątnym pokoju dwie przekątne różnią się o więcej niż kilka centymetrów, pokój nie trzyma kąta prostego i trzeba go narysować jako wielokąt, a nie prostokąt.
Najważniejszą kontrolę zrób jeszcze na miejscu: dodaj długości wewnętrzne wzdłuż jednej elewacji i grubości ścian, a potem porównaj z pomiarem z zewnątrz. Pokój o długości 4,20 m między dwiema ścianami po 40 cm musi dać 5,00 m na zewnątrz. Różnica większa niż 5 cm oznacza, że któryś pomiar jest błędny albo ściana nie ma takiej grubości, jak myślisz. Lepiej odkryć to teraz niż przy rysowaniu.
| Wymiar | Gdzie mierzyć | Typowa pułapka |
|---|---|---|
| Długość pomieszczenia | Przy podłodze, od ściany do ściany | Mierzenie nad meblem albo grubą listwą |
| Grubość ściany | W ościeżu drzwi | Pominięcie tynku albo ocieplenia od środka |
| Elewacja | Na zewnątrz, od narożnika do narożnika | Mierzenie na szerszym cokole |
| Okno | Światło otworu, od muru do muru | Mierzenie ramy zamiast otworu |
Połóż podkład w skali
Utwórz projekt i wpisz adres: Architektor kładzie zdjęcie twojej działki w rzeczywistej skali. W Polsce to zdjęcie satelitarne (oficjalne ortofotomapy są w narzędziu dostępne dla Walonii, Flandrii i Brukseli). Potem rysujesz na nim jak na kalce.
Pamiętaj, że zdjęcie to punkt odniesienia, a nie pomiar. Z góry dom wydaje się większy niż jego ściany, bo widać okap dachu, który potrafi wystawać kilkadziesiąt centymetrów. Drzewa zasłaniają granice, a cienie zniekształcają obrysy. Użyj zdjęcia, żeby ustawić dom i działkę we właściwym miejscu, ale wymiary bierz z własnych pomiarów.
Nie masz dokładnego adresu albo masz lepszy dokument? Zaimportuj obraz lub PDF (stary projekt, mapę do celów projektowych, skan) i skalibruj go: kliknij dwa punkty o znanej odległości i wpisz tę odległość. Wybierz punkty daleko od siebie, na przykład dwa końce zwymiarowanej elewacji: błąd kliknięcia o kilka pikseli znaczy dużo mniej na 12 m niż na 2 m. Potem sprawdź inny znany wymiar narzędziem Pomiar.
Wyznacz granicę działki
Wybierz narzędzie Strefa, typ „Granica działki”, i klikaj narożniki działki albo przeciągnij prostokąt. Powierzchnia pokaże się w m² i w arach.
Najlepszym źródłem granic jest pomiar geodety, na przykład z wznowienia znaków granicznych. Mapa ewidencyjna, którą zobaczysz też w geoportalu, daje kształt orientacyjny: wystarczy do planu zagospodarowania, ale nie do rozstrzygania sporu o granicę z sąsiadem. Jeśli oba źródła się różnią, narysuj wersję geodety, a różnicę zapisz w polu Notatki danego elementu.
Narysuj ściany zewnętrzne
Weź narzędzie Ściana (klawisz W), ustaw status „Istniejące” i zacznij od narożnika domu, którego jesteś pewien. Kliknij pierwszy punkt, a zamiast celować myszą w kolejny narożnik, wpisz długość: 8.4m albo 840, potem Enter. Ściana ma dokładnie 8,40 m. Shift trzyma kąt co 45°, Alt wyłącza przyciąganie, Esc albo dwuklik kończy rysowanie.
Obejdź cały dom. Ostatnia ściana musi trafić w pierwszy punkt. Jeśli brakuje kilku centymetrów albo jest ich za dużo, wróć do pomiarów elewacji, zamiast naginać długość.
Następnie ustaw grubość ścian w panelu Właściwości. Od niej zależy dokładność rzutu: przy zbyt cienkich ścianach wszystkie pomieszczenia wychodzą za duże.
Dodaj ścianki działowe, drzwi i okna
Ściany wewnętrzne rysujesz tak samo, z ich własną grubością, zwykle dużo mniejszą. Zacznij od ściany zewnętrznej i wpisz długość zmierzoną w środku.
Otwory dodasz narzędziem Drzwi / okno (klawisz O): kliknij ścianę. Wybierz typ (drzwi, drzwi dwuskrzydłowe, drzwi przesuwne, okno, brama garażowa albo otwór bez drzwi), a potem ustaw szerokość, położenie i, przy oknie, wysokość parapetu. Kierunek otwierania drzwi odwrócisz we właściwościach. Ma to znaczenie przy ustawianiu mebli: drzwi otwierane do ściany i do środka pokoju zostawiają inną ilość miejsca.
Narysuj pomieszczenia i odczytaj powierzchnie
Narzędzie Pomieszczenie (klawisz R) tworzy pokój przez przeciągnięcie prostokąta albo przez klikanie narożników dowolnego kształtu. Powierzchnia liczy się sama. Rysuj pomieszczenia po wewnętrznym licu ścian, a nie po osi: wtedy wynik jest bliski temu, co zmierzysz na podłodze.
Ta liczba to wymiar geometryczny, nie dokument. Powierzchnie do sprzedaży, najmu czy do formalności budowlanych liczy się według określonych zasad, które różnią się między krajami (co z powierzchnią pod skosami poddasza, ze ścianami, ze schodami…). Do takich celów poproś o pomoc odpowiedniego specjalistę.
Dla każdego pomieszczenia możesz wybrać posadzkę (parkiet, płytki, wylewka, mikrocement…). To wygodne przy szacowaniu ilości materiału, zawsze z zapasem na docinki.
Kondygnacje i schody
Nowy projekt ma już kilka poziomów: podziemie i instalacje, ogród i teren, parter, 1. piętro. Gdy rysujesz piętro, pozostałe poziomy są widoczne półprzezroczyście, więc stawiasz ściany piętra dokładnie nad ścianami parteru. Dwuklik na poziomie pokazuje tylko ten jeden.
Narzędzie Schody rysuje schody proste, kątowe (L) i kręcone. Podaj liczbę stopni i poziom, na który prowadzą: Architektor policzy wysokość i szerokość stopnia oraz wygodę według wzoru Blondela (2 wysokości + 1 szerokość stopnia, najlepiej od 60 do 64 cm). Jeśli istniejące schody nie mieszczą się w tym zakresie, to nie błąd rysunku: wiele starszych schodów jest po prostu stromych.
Dorysuj ogród wokół domu
Dom bez działki nie mówi wszystkiego. Narzędziem Strefa dodaj taras, ścieżki, podjazd do garażu i trawnik. Postaw drzewa z rzeczywistą średnicą korony. Narysuj ogrodzenie i żywopłoty. Jeśli masz zbiornik na deszczówkę, szambo albo studzienki, umieść je na poziomie instalacji. Każdy z tych tematów ma osobny poradnik: jak zaprojektować ogród, gdzie postawić basen i plan instalacji podziemnych.
Sprawdź, zapisz wersję i wyeksportuj
Zanim komuś pokażesz rzut, sprawdź trzy albo cztery znane wymiary narzędziem Pomiar (klawisz M): długość elewacji, szerokość pokoju, jedną przekątną. Dodaj stałe wymiary (klawisz D) tam, gdzie będą potrzebne fachowcowi.
Potem zapisz wersję (⌘S albo Ctrl+S) z nazwą, na przykład „Stan istniejący, pomiary listopad”. Praca zapisuje się na bieżąco, ale wersja to wyraźny punkt powrotu, zanim zaczniesz rysować projekty. Żeby sprawdzić pomysł bez psucia inwentaryzacji, utwórz wariant.
Do druku wyeksportuj PDF A3 albo A4. Architektor wybiera największą skalę normową, w której plan mieści się na arkuszu (1:50, 1:100, 1:200…), i wpisuje ją w tabelce razem z podziałką i strzałką północy. Eksportują się tylko widoczne poziomy: ukryj piętro, żeby wydrukować sam parter. Jeśli chcesz opinii na odległość, utwórz link do udostępnienia: druga osoba otworzy plan bez zakładania konta, zmierzy i skomentuje go bezpośrednio na rysunku.
Błędy, które psują rzut
- Mieszanie wymiarów wewnętrznych i zewnętrznych na jednej elewacji. Zawsze notuj na szkicu, z której strony mierzysz.
- Pominięcie grubości ścian albo wpisanie wszędzie tej samej, choć ściany nośne, działowe i ocieplone się różnią.
- Branie wymiarów ze zdjęcia z góry, choć dach wystaje poza ściany.
- Zakładanie, że wszystko jest pod kątem prostym. W starszym domu rzadko tak jest: powiedzą ci to przekątne.
- Rysowanie wszystkiego na jednym poziomie, a potem kłopot z wydrukiem samego parteru.
- Kalibrowanie importowanego planu na krótkim odcinku. Weź najdłuższy pewny wymiar z dokumentu.
Z dobrą inwentaryzacją reszta staje się prosta: zaplanowanie dobudowy, przymiarka kuchni, rysunek tarasu. To fundament wszystkich innych projektów, także przygotowania rozbudowy albo ogrodu zimowego.